KKF

Kulhavi

Kredi kartlarının çalınması veya kaybolması halinde ne gibi hukuki sorunların doğabileceği hususuna değinmek gerekir.Kredi kartı sahibinin (hamilinin) rızası dışında kullanılabilir. Nakit çekimi için şifrenin gerekli olması nedeniyle genellikle kredi kartlarını haksız olarak ele geçirenlerin daha az kullandıkları bir yöntemdir. Bununla birlikte bir şekilde kart ile birlikte şifrenin de ele geçirilmesi suretiyle nakit para çekilmesi halinde kart hamilinin haksız fiili gerçekleştiren dışında bankaya müracaatı mümkün değildir. Çünkü, kredi kartının şifresini korumak mükellefiyeti kart sahibine aittir. Bununla birlikte kartın kaybolduğunun bankaya bildirildiği andan itibaren bankanın ihmali neticesinde kartın bloke edilmemesi nedeniyle para çekilmesi halinde elbetteki bankanın sorumluluğu bulunmaktadır . Çünkü, müşteri kartın çalındığını bankaya ihbar etmek suretiyle kendisinden beklenen sorumluluğu yerine getirmiş olur.

Kulhavi

Kredi kartını hamili dışında bir kimsenin kullanması durumunda sorumluluğun kart sahibine mi, üye iş yerine mi yoksa bankaya mı ait olduğu tartışmalı bir konudur. Çünkü bu konuda açık bir hukuki düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle sorun Yargıtay’ın içtihatları ile çözülmektedir.

Yargıtay’ın konuyla ilgili olarak vermiş olduğu kararlarından şu sonuçlar çıkmaktadır.
Bir kez üye işyerleri kredi kartları ile alış veriş yapılırken kartı kullanan kişinin kart sahibi olup (kredi kartında adı yazılı kişinin) olmadığını incelemek mükellefiyeti altındadır.
Bunu yaparken iki şeye dikkat etmelidir.
1- Kart üzerindeki imza ile alış verişte kullanılan imzanın aynı olup olmadığının incelemelidir. Bu nedenle üye işyeri imza kontrolü yapmadan kartın kullanılmasından sorumludur.
2- Kart sahibinin kimlik kontrolü suretiyle tespiti gerekir. Üye işyerleri özellikle imza kontrolünden bir sonuç çıkaramadıkları durumlarda kimlik kontrolü yapmalıdırlar .
İki yükümlülüğü de yerine getirmeyen üye işyeri hukuken sorumlu tutulur. Bu sorumluluğun kaynağı, Borçlar Kanun’un 390. maddesinde düzenlenen vekilin özen gösterme (vekaleti iyi bir suretle yerine getirmesi) yükümlülüğüdür.

Yargıtay konu ile ilgili olarak vermiş olduğu kararlarında, kart sahibinin yükümlülüğünü iki şekilde vurgulamaktadır.

1- Kredi kartının kayıp veya çalınma gibi rıza dışı bir nedenle elinden çıkaran kart hamili, üyelik sözleşmesine göre kartı çıkaran kuruma derhal ve yazılı olarak kayıp bildiriminde bulunmak zorundadır. Bu bildirimin hiç yapılmaması veya geciktirilerek yapılması halinde, kart hamili kendi kusurlu bir davranışı ile hukuka aykırı kullanımına yol açmış olacağından söz konusu kartla yapılan alış-veriş bedellerini kuruma ödemekle yükümlüdür.
Burada kart hamili ile Banka arasındaki sorumluluk ilişkisi söz konusudur. Yargıtay’ın bu düşüncesinden çıkan diğer bir sonuç da kart hamilinin durumu derhal bankaya bildirmesine rağmen bankanın kart ile işlem yapılmasını engellememesi halinde bankanın sorumluluğunun doğacağıdır.

2- Kredi kartı hamilinin kartı özenle muhafaza etme konusunda makul tedbirleri almaması halinde kusurlu kabul edilip tazminattan indireme gidilmesi .
Bu daha çok kart hamilinin üye iş yerinden tazminat talep etmesi halinde karşımıza çıkan bir durum olup, kart hamilinin kendi kusurunun da zararın oluşmasında etkisinin olduğu kabul edilerek, Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri çerçevesinde tazminattan indirime gidilmesi devreye girer.

Yukarıda anlatılanlar çerçevesinde kart hamilinin uğramış olduğu zararları mutlak suretle kartı kullanan kişiden ve olayda kusurları bulunması halinde kartı veren bankadan ve üye işyerinden talep hakkı bulunmaktadır. Buradaki sorumluluk müteselsil (eş derecede sorumlu) sorumluluk olup, kart hamili sorumlulardan herhangi birine müracaat edebilir. Ancak, üye iş yeri ve banka aleyhine açılan davalarda kart hamilinin de olaydaki kusuru incelenmeli ve kendi kusurunun bulunması halinde tazminattan indirime gidilmelidir. Elbette ki, kartı haksız şekilde kullanan kişi kart hamilinin özen sorumluluğunu yerine getirmemesinden yararlandırılmaz.